Av. Burcu Erdoğan, Bilgi Teknolojileri.

alan adıAv. Burcu Erdoğan

Alan adı, bir web sitesinin internet ortamındaki ismidir. Aynı zamanda alan adınız şirketinizin ve markanızın internet ortamındaki adresini ifade eder. Bu sebeple alan adınızın şirketinizin ve markanızın tanıtım ve reklâmı açısından gücü büyüktür. Şirket unvanınızı ya da markanızı nasıl alan adı olarak tescil ettirebilirsiniz? Alan adı tahsis işlemlerinde tescil ettirmek istediğiniz alan adının uzantısına göre başvuru usulleri de değişmektedir.

ÖRNEK 1: Tescil ettirmek istediğiniz ibareyi, www.alanadi.com olarak tescil ettirmek istediğinizde tescil prosedürü “com” uzantısına göre yapılmaktadır. “com” uzantılı alan adlarında prensip ilk gelen alan prensibidir.Yani tescil ettirmek istediğiniz isim daha önceden üçüncü şahıs ya da kurumlarca kayıt altına alınmadı ise “com” uzantılı alan adını hiçbir belge ve evrak ibraz etmeden tescil ettirebilirsiniz.

ÖRNEK 2: Tescil ettirmek istediğiniz ibareyi www.xxxx.com.tr olarak tescil ettirmek istediğinizde ise tescil prosedürü “tr” alan adları tahsis kurallarına göre yapılmaktadır. “.tr” alan adları, tahsis aşamasında, “belgeli” ve “belgesiz” olarak iki kategoride sınıflandırılmaktadır. Başvurular www.nic.tr web sayfaları aracılığı ile yapılır. “Belgesiz” alan adları, yani hiçbir belgeye gerek duymadan alabileceğiniz alan adlar web.tr, gen.tr, name.tr, tel.tr, vb.dir. “tr” uzantısının tescil işlemleri Türkiye’de ODTÜ tarafından yapılmaktadır. Ayrıca başka ülkelerdeki tescil makamlarını kullanmak istediğinizde de alan adınızın uzantısı, o ülkenin seçmiş olduğu uzantıya göre değişecektir.

Örn. Almanya’nın uzantısı “de”dir. Her unvan ya da marka alan adı olarak tescil ettirilebilir mi? “Com” uzantılı alan adlarında daha önceden alınmamak koşulu ile aklınıza gelen anlamlı ya da anlamsız her alan adını tescil ettirebilirsiniz. Ancak “tr” uzantılı alan adlarında ise tahsis kurallarından biri belge sunmak olduğundan, alan adı başvurusu yapan kuruluşların, başvurdukları belgeye dayalı tahsis edilen alan adının, resmi tescillerindeki veya tescil belgesi olarak kabul edilen belgedeki unvanlarına uygun olması gerekmektedir. Ayrıca dikkat edilmesi gereken başka bir husus daha vardır. Alana adlarının haksız rekabet yaratıcı, fikri ve sınaî haklara aykırı, genel hukuk kurallarına ve genel ahlâka aykırı olmamaları gerekmektedir.

Tescil ettirmek istediğiniz alan adı daha önce üçüncü şahıslar tarafından tescil ettirilmiş ise yasal haklarınız neler olabilir?

Tescilini istediğiniz alan adının uzantısına göre yasal başvuru yolları da değişmektedir. Ülkeler alan adları tahsis kurallarını kendileri koymuş olduklarından hukuki uyuşmazlıklarda kendi bünyelerinde bulunan tescil makamları aracılığı ile ya da mahkemeler ile çözülebilmektedir. Örnek olarak “tr” alan adları ODTÜ bünyesinde olan bir birim tarafından verilmektedir. Bu uyuşmazlıklarda “tr” alan adı tahsis kurallarına göre uyuşmazlıklar çözüme bağlanır. Com, net, biz ve bazı alan adları ile ilgili uyuşmazlıklarda ise bu alan adlarının tahsisi sırasında kabul edilen ICANN tahkim usulüdür. Maddi şartların varlığı halinde size ait olduğunu düşündüğünüz alan adının devredilmesini ya da silinmesini isteyebilirsiniz.